Voorbereidingen voor Valborg

Komende maandag is het dan eindelijk zover! Dan wordt in heel Zweden Valborg gevierd! Nadat de klok die aftelt tot de mösspåtagning eergisteren al was geplaatst, wordt nu ook de rest van de stad voorbereid voor het grootste feest van het jaar.

Met echt mooi weer kunnen er zomaar 45 000 mensen naar Uppsala komen om Valborg te vieren. Dit jaar wordt er echter niet al te best weer voorspeld, dus het zal wel mee vallen. Maar wat is Valborg nu precies en waarom willen mensen dat zo graag in Uppsala vieren?

De meest simpele uitleg is dat Valborg een feest is op de nacht van 30 april en 1 mei. Maar het feest wordt in verschillende delen van Europa op verschillende manieren gevierd.

Laten we beginnen met de naam Valborg. Het feest is vernoemd naar de heilige Walburga of Walburgis. Deze vrouw leefde in de achtste eeuw en kwam tijdens haar leven vooral op voor schippers en landbouwers. De heilige Walburga stierf op 25 februari en normaal gesproken is de dag waarop een heilige komt te overlijden ook de dag waarop ze vereerd worden. Bij Walburga is dat anders omdat het meest bijzondere aan deze vrouw was dat haar relikwieën geneeskundige krachten hadden. Op 30 april 870 werd de geneeskundige kracht van haar relikwieën erkend en zo werd deze dag aan haar gewijd.

Een afbeelding van de Heilige Walburga

Maar lang voordat de heilige Walburga überhaupt geboren was, kende men in grote delen van Europa (voornamelijk de noordelijke helft van Europa) al feesten op 30 april. Deze voorchristelijke feesten hingen meestal samen met de oude heidense geloven en de overgang van de winter naar de warmere maanden van het jaar. In Ierland kenden (en kennen ze nog steeds) Beltane, een feest waarbij het vee op rituele wijze door twee vuren wordt geleid om ze op die manier te zuiveren in de hoop dat ze extra vruchtbaar werden.

Sommige elementen van het Ierse feest komen ook terug in de Scandinavische vieringen van Valborg. Traditioneel markeert Valborg ook hier de overgang van de winter naar de lente. Om zichzelf en anderen te ‘zuiveren’ van alle winterse ellende, werden grote hopen takken opgestapeld en in brand gestoken.

Ook bij Flogsta wordt een grote berg hout verzameld om op 30 april in brand te steken

Omdat winter geassocieerd werd met de dood en de lente met het leven, symboliseert Valborg ook de dunne lijn tussen leven en dood. De grote vuren dienden daarom ook om de dood en alles wat daarmee te maken had te verjagen. Hoewel er over de precieze viering niet zo heel veel bekend is, wordt Valborg ook geassocieerd met de Noordse vruchtbaarheidsgoden Freyr en Freya.

Weer een ander verhaal is dat op Valborg ook werd stil gestaan bij het offer van Odin. Het verhaal gaat dat Odin negen dagen lang met een speer vast zat aan Yggdrasil, de levensboom binnen de Noordse mythologie. Terwijl hij daar hing, vielen er steeds wat twijgjes op de grond en deze vormden het runenalfabet. Odin pakte uiteindelijk de runen op, kwam los van Yggdrasil en gaf zo het alfabet aan de mensheid.

Een feest van vruchtbaarheid met grote hopen vuur om kwade geesten op afstand te houden en dan ook nog een zogenaamd ‘magisch’ alfabet… we hebben zo dus ook de ideale mix voor een gezellig feest voor heksen! Vanaf de zestiende eeuw – vooral  in Duitsland en Tsjechië – worden ook grote vuren aangestoken om zichzelf te beschermen tegen de komst van deze heksen.

Vandaag de dag zie je het overigens niet zo vaak meer dat heksen op Valborg een bezoekje brengen aan de steden. Al hoewel….

Oh nee! Toch nog heksen in Uppsala?!

Tegenwoordig wordt met Valborg in Zweden nog steeds de komst van de lente gevierd na de koude en lange wintermaanden. Ook worden er nog steeds grote vuren ontstoken, maar Freyr, Freya en Odin laat men tegenwoordig gewoon met rust. In de afgelopen eeuwen zijn er wel meer moderne tradities in het leven geroepen rond Valborg en voornamelijk in de universiteitssteden Lund en Uppsala. Zo mogen (oud-)studenten vanaf Valborg ook weer hun studentenpet op wanneer ze naar college gaan. Om drie uur precies zwaait de rector met haar studentmössa en daarna mogen studenten hun pet officieel ook op doen. Daarnaast is er ook de jaarlijkse forsränningen – een race in zelfgemaakte bootjes over de Fyrisån.

Maar daar zal ik met veel plezier de komende dagen over schrijven! De voorbereidingen zijn dus al in volle gang en de hele stad heeft er zin in!

De Zweedse vlaggen hangen al voor Carolina. Op Valborg verzamelt hier een gigantische massa mensen voor de mösspåtagning

Omdat Valborg dit jaar op een maandag is, hebben studenten er stiekem maar een heel weekend Valborg van gemaakt. Sinds vrijdag organiseren de nationer al grote feesten waar zoveel mensen op af komen dat de wachtrijen soms wel drie huizenblokken verder staan!

Daar sta je dan met z’n allen…

 

Maar de rij kan nog veel en veel langer worden (het was pas 19:00 toen ik deze foto maakte)

 

Alcohol en Valborg gaan tegenwoordig ook hand in hand

 

En de bloemetjes staan er ook al weer mooi bij!

 

 

 

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *