Aan het werk in Oświęcim

Woensdagochtend vroeg (héél vroeg) vertrok ik vanuit Uppsala naar het vliegveld in Nyköping om van daaruit te vertrekken naar Polen. Daar zou ik met mijn zusje een week verblijven. De eerste paar dagen stonden helemaal in het teken van Ineke’s scriptie over ‘dark tourism rond Oświęcim’. Oświęcim is de Poolse naam voor de stad die vooral bekend staat onder zijn Duitse naam en het gelijknamige concentratie-kamp: Auschwitz.

Hoewel het concentratie-kamp jaarlijks bijna 1,3 miljoen toeristen trekt die deze verschrikkelijke plaats willen bezoeken en herdenken, komt vrijwel niet één van deze toeristen in het centrum van Oświęcim terecht. In plaats daarvan boeken bijna alle toersiten een dagretour vanuit Krakau waardoor vooral deze stad financieel profiteert van het concentratiekamp. Hoe cru het ook is: ook op toeristische ‘attracties’ als concentratiekampen wordt geld verdiend.

Behalve het financiele verhaal balen ook veel inwoners ervan dat toeristen lijken te vergeten dat de Polen zelf ook slachtoffer waren van dit concentratiekamp en dat het stadje ook een hele geschiedenis heeft van voor de bezetting door de Duitsers. Hoog boven Oświęcim, aan de linkerover van de rivier de Biała, staat bijvoorbeeld het kasteel van de voormalige hertogen van het hertogdom Oświęcim dat is ontstaan na het uiteenvallen van het Koninkrijk Polen in de veertiende eeuw. Het hertogdom maakte daarop opeenvolgend deel uit van het Koninkrijk Galicië en Lodomerië, Oostenrijk, de Duitse bond en later weer van Polen. Maar geen toerist die zich daar bewust van lijkt te zijn en heel gek is dat natuurlijk ook niet als je daarvoor kamp Auschwitz-Birkenau bezocht hebt.

Dat nagenoeg niemand van die 1,3 miljoen toeristen de moeite neemt om ook even bij het plaatsje zelf te kijken (het concentratiekamp ligt zo’n drie kilometer van het centrum), vinden ze in Oświęcim niet zo leuk, al zijn ze er ook van bewust dat ze – om begrijpelijke redenen – altijd in de schaduw van het concentratiekamp zullen blijven leven.

Aan de andere kant zijn er natuurlijk ook een aantal dingen die de stad zelf kan doen om de toerisme ook deze kant van het verhaal te laten zien en daar gaat de scriptie van mijn zusje over. Een belangrijk onderdeel van haar scriptie zijn de enquêtes die ingevuld moesten worden door de inwoners van Oświęcim. En dan is er eigenlijk maar één groot barrière: Polen spreken Pools. En wij doen dat niet. Oeps!

Maar wat drie dagen Oświęcim wel niet kunnen doen voor je Pools! Inmiddels spreek ik vloeiend enquête-Pools. Uitdrukkingen als ankieta po polsku en dziękuję (spreek uit als dat Arabische bovennatuurlijke wezen gevolgd door oer-Hollandse koeien) hebben geen geheimen meer. Toch zullen de meeste Polen wel raar op hebben gekeken waneer ik weer eens vriendelijk een foldertje afwees met een Zweedse nej, tack waarbij ik me vaak iets te laat realiseerde dat tak in het Pools ‘ja’ betekent waardoor er steeds een vrij verward antwoord kwam op de vraag of ik misschien een foldertje aan wilde nemen: “Nee, ja!”. Met als resultaat dat ik dus in de helft van de gevallen er alsnog met een foldertje wegliep.

Ach, het zijn maar foldertjes. Het zou vervelender zijn geweest als ik zo onduidelijk het formulier voor een referendum zou invullen :).

Na vier dagen hard werken in Oświęcim waren we maar liefst 320 ingevulde enquêtes rijker en hadden we ook nog wat interviews op band opgenomen. Hoewel het vrij voorspoedig ging, kan ik mezelf na deze dagen wel een carrière-advies geven: wordt nooit enquêteur! Hoewel, enquêteur in Polen is misschien nog het overwegen waard want iedereen werkte super vriendelijk mee om die twee Hollanders met een heel vreemd soort Pools graag uit de brand te helpen! Daarvoor een welgemeend: dziękuję!

Morgen verlaten we Oświęcim en nemen we de trein naar Krakow! Even een mini-vakantie inlassen :).

Maar eerst nog wat foto’s van Oświęcim!

Het kasteel van de hertogen van Oświęcim

 

Ja verdorie, waar laat ik mijn paard en wagen dan!

 

De idyllische boulevard!

 

Het kerkje van Oświęcim

 

De rivier de Soła verdeelt Oświęcim in twee delen

 

Altijd en overal tijd voor een fika!

 

De toren van het kasteel gezien vanaf de Soła

 

Een rustig momentje op de boulevard

 

Natuurlijk hebben we ook weer een bezoek gebracht aan Birkenau, Dat went nooit en dat is maar goed ook

 

Aandacht voor Poolse soldaten in het centrum van Oświęcim

 

Mocht iemand binnenkort nog naar Oświęcim gaan, mijn zus en ik zijn inmiddels bijna toeristisch expert in dit stadje en kunnen je zonder enige moeite de weg wijzen naar de beste Italiaan van het stadje. Dat is ook niet zo vreselijk bijzonder, want wij hebben er maar één in het centrum gevonden.

Ps. Het kaartje is onderweg, oma!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *